احمد مجد الاسلام كرمانى
131
سفرنامه كلات ( فارسى )
و خانه ساختند در اينجا مختصر قصه يادم آمد و هرچند خارج از موضوع ماست ولى چندان بىمناسبت نيست . در سنه 1320 اواخر صدارت ميرزا على اصغر خان حضرت و الا ظل السلطان بطهران نوشت كه عمارات حكومتى مثل چهل ستون و غيره محتاج به تعمير است و محل ساختن آنها هم از بعضى بناهاى بىمعنى كه در بيابانها افتاده است تحصيل مىشود ، از طرف دولت شخصى ملقب به صنيع نظام كه از معمارهاى طهران بود مأمور شد و آمد اصفهان كه بناهاى بىمعنى را بفروشد و ابنيه معتبر لازمه را از پول آنها تعمير كند آن اوقات نگارنده در اصفهان بودم و هر روز ميديدم عمارات عاليه را خراب ميكنند و حمامهاى بسيار قشنگ را بهم ميزنند و آجر و چوب و حمال و كاشى و غيره بمردم ميفروشند كه در تمام ايران امروز يكعدد آجر به آن سفيدى و قشنگى ديده نميشود ، روزى در منزل شيخ العراقين بودم همين شخص آمد آنجا و به شيخ العراقين تكليف ميكرد كه آجر و سنگ از او بخرد و بقيمتى بسيار نازل قرار دادند و بنا شد محل آنجا را از عمارت صدرى « 1 » قرار بدهند و باتفاق آن شخص برخواستيم و بعمارت صدرى رفتيم خانهاى ديديم بسيار بزرگ صحن آنجا تقريبا سه هزار زرع بلكه بيشتر ، چهار سمت آن عمارت
--> - ظل السلطان در ذى حجه 1278 به حكومت مازندران و چهار سال و دو ماه در آنجا بود سپس بطهران احضار و در زمان ناصر الدين شاه سه سفر حاكم فارس شد و بسال 1283 با وزارت امير اصلان خان به حكمرانى اصفهان منصوب گرديد و از سال 1286 مستقلا حاكم اصفهان ميگردد و حكومت اصفهان تا سال 1325 ه ق يعنى سى و پنج سال متوالى ادامه پيدا مىكند پسران ظل السلطان عبارتند از : جلال الدوله - محمود ميرزا ( يمين السلطنه ) - اكبر ميرزا ( صارم الدوله ) بهرام ميرزا - فريدون ميرزا - تيمور ميرزا - اردشير ميرزا - فيروز ميرزا - اسمعيل ميرزا - مراد ميرزا - محمد حسن ميرزا - هرمز ميرزا - همايون ميرزا . ( 1 ) از جمله عمارات دولتى عمارت صدرى است كه نظام الدوله حاجى محمد حسين خان صدر اعظم اصفهانى ساخته و دو دست است بزرگتر آن معروفتر و طالارى دارد و اطراف آن عمارت و بيوتات خوشنما ساخته و فراخور دستگاه و همت خود آن را نيك پرداخته است . « صفحه 36 كتاب نصف جهان »